โรคหัวใจถือเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตของคนไทยและประชากรทั่วโลก โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ แม้ว่าปัจจุบันการรักษาโรคหัวใจจะมีหลายวิธี ทั้งการใช้ยา การสวนหัวใจ หรือการทำบอลลูนขยายหลอดเลือด แต่ในผู้ป่วยบางราย การผ่าตัดหัวใจถือเป็นแนวทางการรักษาที่มีประสิทธิภาพที่สุด ช่วยแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ และเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว ปัจจุบันการผ่าตัดหัวใจมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ผ่าตัดหัวใจคืออะไร

ผ่าตัดหัวใจ คือการรักษาความผิดปกติของหัวใจหรือหลอดเลือดหัวใจด้วยวิธีการผ่าตัด โดยศัลยแพทย์หัวใจและทรวงอกจะทำการแก้ไขความผิดปกติที่เกิดขึ้น เช่น การอุดตันของหลอดเลือดหัวใจ ความผิดปกติของลิ้นหัวใจ โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด หรือภาวะหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง ทั้งนี้แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์เฉพาะทาง การผ่าตัดหัวใจไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยทุกคนต้องเปิดหน้าอกเสมอไป เพราะปัจจุบันมีเทคนิคการผ่าตัดแบบแผลเล็กและการผ่าตัดผ่านกล้อง ซึ่งช่วยลดความเจ็บปวด ลดระยะเวลาพักฟื้น และลดโอกาสติดเชื้อได้เป็นอย่างดี

ก่อนเข้ารับการผ่าตัดหัวใจ แพทย์จะทำการตรวจร่างกายอย่างละเอียด รวมถึงตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ อัลตราซาวด์หัวใจ เอกซเรย์ปอด ตรวจเลือด และอาจตรวจสวนหลอดเลือดหัวใจเพิ่มเติม เพื่อวางแผนการรักษาที่เหมาะสมที่สุด เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีหลอดเลือดหัวใจตีบหลายเส้น โดยแพทย์จะนำหลอดเลือดจากส่วนอื่นของร่างกายมาทำเป็นทางเบี่ยง เพื่อให้เลือดสามารถไหลเวียนไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจได้อย่างเพียงพอ ลดอาการเจ็บหน้าอก และลดความเสี่ยงของภาวะหัวใจวาย ผู้ป่วยที่มีลิ้นหัวใจตีบหรือรั่ว อาจจำเป็นต้องซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจใหม่

การผ่าตัดโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด

สามารถทำได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ โดยมีเป้าหมายเพื่อแก้ไขความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจ ช่วยให้การไหลเวียนของเลือดกลับมาเป็นปกติ ใช้รักษาผู้ป่วยที่มีภาวะหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองหรือฉีกขาด ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว การเตรียมตัวที่เหมาะสมจะช่วยให้การผ่าตัดหัวใจเป็นไปอย่างปลอดภัย ผู้ป่วยควรปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด เช่น งดอาหารและน้ำก่อนผ่าตัด แจ้งยาที่รับประทานเป็นประจำ หยุดสูบบุหรี่ ควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิต รวมถึงเตรียมสภาพร่างกายและจิตใจให้พร้อมก่อนเข้ารับการรักษา

หลังการผ่าตัดหัวใจ ที่ไหนดีผู้ป่วยจะได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดในหอผู้ป่วยวิกฤต ก่อนย้ายเข้าสู่หอผู้ป่วยทั่วไป เมื่ออาการคงที่แล้ว แพทย์จะให้คำแนะนำเกี่ยวกับการรับประทานยา การทำกายภาพฟื้นฟูหัวใจ การควบคุมอาหาร การออกกำลังกายอย่างเหมาะสม และการมาตรวจติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ ผู้ป่วยควรหลีกเลี่ยงการยกของหนัก งดสูบบุหรี่ ลดอาหารที่มีไขมันสูง และควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน เพื่อช่วยยืดอายุการใช้งานของหัวใจและลดโอกาสเกิดโรคซ้ำ การผ่าตัดหัวใจเป็นหัตถการที่มีความซับซ้อน จึงควรเลือกโรงพยาบาลที่มีศูนย์หัวใจครบวงจร พร้อมทีมแพทย์เฉพาะทางด้านโรคหัวใจ ศัลยแพทย์หัวใจ วิสัญญีแพทย์ พยาบาลเฉพาะทาง และทีมฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจ